Nativity Scenes from Třebechovice

Dear visitors, most of the nativity scenes you can see in this exhibition come from the Třebechovice Museum of Nativity Scenes in Třebechovice pod Orebem.

The museum in Třebechovice was founded in 1925 thanks to the enthusiasm and dedication of Vilém Koleš (1869–1944), a native of the town who acquired collection items donated by local residents. He regularly reported on the collections and the town’s history in his local-history journal, Staré Třebechovice (Old Třebechovice).

Over time, the museum developed into a specialist museum of nativity scenes, largely thanks to Mr and Mrs Vaclík, who acquired mainly folk nativity scenes and documented the tradition of nativity-scene making in the Czech lands. The Třebechovice Museum of Nativity Scenes is the only institution of its kind in the Czech Republic and in Europe.

Today the museum manages two subcollections. The first is a diverse regional collection documenting the past and present of Třebechovice pod Orebem and its immediate surroundings. It includes archaeological finds dating from the Middle and Late Bronze Age through to the modern period, collections of coins and medals, military artefacts and fine art, as well as ethnographic objects including guild items, handicrafts and tools. The most valuable object in the town collection is an illuminated manuscript, the Literati Gradual, dating from 1559. The second subcollection consists of more than 500 nativity scenes made from a wide variety of materials, originating in both traditional and less typical areas of nativity-scene production.

Undoubtedly the most valuable and most admired exhibit is the unique mechanical nativity scene created by the folk woodcarvers Josef Probošt, Josef Kapucián and Josef Friml. This wooden masterpiece, known as the Třebechovice Nativity Scene (or the Probošt Nativity Scene), is 6.89 metres long, 1.89 metres deep and 2.35 metres high. It consists of an astonishing 2,000 masterfully carved components. In 1999, it was designated a National Cultural Monument.

The exhibition also features paper nativity scenes from the Regional Museum in Šumperk. Visitors can admire works by well-known artists including Marie Fischerová-Kvěchová, Josef Lada and Mikoláš Aleš. Other exhibits include the Lanšperk Nativity Scene by Adolf Lachman and the Morava 1 Ethnographic Nativity Scene by Helena Horálková. These nativity scenes are not part of the museum’s collections.

 

---

Weihnachtskrippen aus Třebechovice

Liebe Besucherinnen und Besucher, die meisten Weihnachtskrippen, die Sie in dieser Ausstellung sehen können, stammen aus dem Krippenmuseum in Třebechovice pod Orebem.

Das Museum in Třebechovice besteht seit 1925. Seine Entstehung verdankt es der Begeisterung und dem Einsatz des aus Třebechovice stammenden Vilém Koleš (1869–1944), der von Mitbürgern gespendete Sammlungsstücke für das Museum zusammentrug. Über die Sammlungen und die Geschichte der Stadt berichtete er regelmäßig in seiner heimatkundlichen Zeitschrift „Staré Třebechovice“ („Altes Třebechovice“).

Im Laufe der Zeit entwickelte sich das Haus zu einem spezialisierten Krippenmuseum. Dies ist vor allem dem Ehepaar Vaclík zu verdanken, das insbesondere volkstümliche Krippen für das Museum erwarb und die Tradition des Krippenbaus in den böhmischen Ländern dokumentierte. Das Krippenmuseum in Třebechovice ist die einzige Einrichtung dieser Art in der Tschechischen Republik und in Europa.

Heute betreut das Museum zwei Teilsammlungen. Die erste ist eine vielseitige regionalgeschichtliche Sammlung, die die Vergangenheit und Gegenwart von Třebechovice pod Orebem und seiner näheren Umgebung dokumentiert. Dazu gehören archäologische Funde von der mittleren und späten Bronzezeit bis in die Neuzeit, numismatische Sammlungen, Militaria und Kunstwerke sowie eine volkskundliche Sammlung mit Zunftgegenständen, handwerklichen Erzeugnissen und Werkzeugen. Das wertvollste Stück der städtischen Sammlungen ist ein handgeschriebenes, illuminiertes Graduale einer Laienbruderschaft aus dem Jahr 1559. Die zweite Teilsammlung umfasst mehr als 500 Krippen aus den unterschiedlichsten Materialien, die sowohl aus traditionellen als auch aus weniger bekannten Krippenbauregionen stammen.

Das zweifellos wertvollste und meistbewunderte Ausstellungsstück ist eine einzigartige mechanische Krippe der volkstümlichen Holzschnitzer Josef Probošt, Josef Kapucián und Josef Friml. Dieses hölzerne Meisterwerk, die Třebechovicer Krippe (auch Probošt-Krippe genannt), ist 6,89 m lang, 1,89 m tief und 2,35 m hoch. Es besteht aus erstaunlichen 2.000 meisterhaft geschnitzten Einzelteilen. 1999 wurde es zum Nationalen Kulturdenkmal erklärt.

Zur Ausstellung gehören außerdem Papierkrippen aus dem Regionalmuseum in Šumperk. Zu sehen sind Werke bekannter Künstlerinnen und Künstler wie Marie Fischerová-Kvěchová, Josef Lada und Mikoláš Aleš. Präsentiert werden auch die Lanšperker Krippe von Adolf Lachman und die volkskundliche Krippe „Morava 1“ von Helena Horálková. Diese Krippen gehören nicht zum Sammlungsbestand.

 

---

Szopki z Třebechovic

Szanowni Państwo, większość szopek prezentowanych na tej wystawie pochodzi z Muzeum Szopek Bożonarodzeniowych w Třebechovicach pod Orebem.

Muzeum w Třebechovicach istnieje od 1925 roku dzięki entuzjazmowi i wytrwałości pochodzącego stąd Viléma Koleša (1869–1944), który pozyskiwał eksponaty przekazywane przez mieszkańców. O zbiorach i historii miasta regularnie pisał w swoim czasopiśmie regionalnym „Staré Třebechovice” („Dawne Třebechovice”).

Z czasem placówka przekształciła się w muzeum specjalizujące się w szopkach bożonarodzeniowych, przede wszystkim dzięki małżeństwu Vaclíków, które gromadziło głównie szopki ludowe i dokumentowało tradycję ich tworzenia na ziemiach czeskich. Muzeum Szopek Bożonarodzeniowych w Třebechovicach jest jedyną instytucją tego rodzaju w Czechach i w Europie.

Obecnie muzeum opiekuje się dwiema podkolekcjami. Pierwsza, bardzo różnorodna i o charakterze regionalnym, dokumentuje przeszłość i współczesność Třebechovic pod Orebem oraz najbliższej okolicy. Obejmuje znaleziska archeologiczne od środkowej i późnej epoki brązu po czasy nowożytne, zbiory numizmatyczne, militaria i dzieła sztuki, a także kolekcję etnograficzną z przedmiotami cechowymi, wyrobami rzemieślniczymi i narzędziami. Najcenniejszym obiektem w zbiorach miejskich jest rękopiśmienny, iluminowany graduał bractwa literackiego z 1559 roku. Drugą podkolekcję tworzy ponad pięćset szopek wykonanych z najróżniejszych materiałów, pochodzących zarówno z tradycyjnych, jak i mniej typowych ośrodków szopkarstwa.

Bez wątpienia najcenniejszym i najbardziej podziwianym eksponatem jest unikatowa szopka mechaniczna stworzona przez ludowych snycerzy Josefa Probošta, Josefa Kapuciána i Josefa Frimla. To drewniane arcydzieło, znane jako Szopka z Třebechovic (lub Szopka Probošta), ma 6,89 m długości, 1,89 m głębokości i 2,35 m wysokości. Składa się z niezwykłych dwóch tysięcy mistrzowsko wyrzeźbionych elementów. W 1999 roku uznano je za narodowy zabytek kultury.

Na wystawie prezentowane są także papierowe szopki ze zbiorów Muzeum Regionalnego w Šumperku. Można zobaczyć prace znanych twórców, m.in. Marie Fischerovej-Kvěchovej, Josefa Lady i Mikoláša Aleša. Pokazane zostaną również Szopka z Lanšperka autorstwa Adolfa Lachmana oraz szopka etnograficzna „Morava 1” Heleny Horálkovej. Szopki te nie stanowią obiektów muzealnych kolekcji.