Horses

Before the advent of motor vehicles and railways, all transport was carried out by carters with horses. Their work was hard and dangerous – steep and stony roads, adverse weather conditions and heavy loads. It is therefore no surprise that many carters bore the marks of their profession on their bodies: not only hunched backs, but also injuries caused by falling cargo or kicks from animals.

However, they took exceptional care of their animals. As the ethnographer Anton Peter wrote, horses were the carter’s best friends – the men slept beside them and, in times of need, fed them from their own supplies. Carters adorned their animals with various accessories, such as brass rings or purple-red cloth on the halters. The carters themselves were rarely without a neckerchief, a felt hat and a short blue coat, and they almost constantly held a long whip in their hands.

From the mid-19th century, as forest roads and skid trails began to develop, horses gradually moved into the quiet forest areas. At the beginning of the 20th century, in the regions of the Jeseníky Mountains and their foothills, Noriker stallions from the Austrian lands were crossbred with local mares. This gave rise to the unique Silesian Noriker – a powerful horse with a broad chest and very strong legs. In addition to its ideal physique, it is also characterised by great diligence, resistance to stress and easy handling; it is intelligent and willing to cooperate with humans. The breed adapts well to demanding conditions and moves confidently across uneven terrain. The Jeseníky Mountains thus gave the world a truly excellent horse, which is today used by forestry workers both across the country and abroad.

Mit Pferdekraft

In der Zeit vor dem Aufkommen motorisierter Fahrzeuge und der Eisenbahn wurde der gesamte Transport von Fuhrleuten mit Pferden übernommen. Ihre Arbeit war hart und gefährlich – steile und steinige Wege, ungünstige Witterung und schwere Lasten. Es ist daher nicht verwunderlich, dass viele Fuhrleute die Spuren ihres Berufs am eigenen Körper trugen: Charakteristisch waren nicht nur ein gekrümmter Rücken, sondern auch Verletzungen durch herabfallende Ladung oder Tritte der Tiere.

Um ihre Tiere kümmerten sie sich jedoch mit großer Sorgfalt. Wie der Ethnograf Anton Peter schrieb, waren die Pferde die besten Freunde des Fuhrmanns – die Männer schliefen neben ihnen und fütterten sie im Notfall aus ihren eigenen Vorräten. Die Fuhrleute schmückten ihre Tiere mit verschiedenen Accessoires, etwa Messingringen oder purpurrotem Tuch an den Halftern. Auch den Fuhrleuten selbst fehlten selten ein Halstuch, ein Filzhut und ein kurzer blauer Mantel, und in der Hand hielten sie fast ständig eine lange Peitsche.

Als seit der Mitte des 19. Jahrhunderts Waldwege und Rückewege entstanden, verlagerten sich die Pferde allmählich in die stillen Waldgebiete. Zu Beginn des 20. Jahrhunderts begann man in den Regionen des Altvatergebirges und seines Vorlandes, Norikerhengste aus den österreichischen Ländern mit einheimischen Stuten zu kreuzen. So entstand der einzigartige schlesische Noriker – ein kräftiges Pferd mit breiter Brust und sehr starken Beinen. Neben seiner idealen Körperstruktur zeichnet er sich auch durch große Arbeitswilligkeit, Stressresistenz und leichte Führbarkeit aus, ist lernfähig und kooperationsbereit. Die Rasse passt sich hervorragend an schwierige Bedingungen an und bewegt sich sicher in unebenem Gelände. Das Altvatergebirge hat der Welt somit ein wirklich hervorragendes Pferd hervorgebracht, das heute von Holzarbeitern im ganzen Land und auch im Ausland eingesetzt wird.

Z końską siłą

W czasach przed pojawieniem się pojazdów silnikowych i kolei cały transport zapewniali woźnice z końmi. Ich praca była ciężka i niebezpieczna – strome i kamieniste drogi, nieprzychylna pogoda oraz ciężkie ładunki. Nic więc dziwnego, że wielu furmanów nosiło na ciele ślady swojego zawodu: charakterystyczne były nie tylko zgarbione plecy, ale także urazy spowodowane spadającym towarem lub kopnięciem przez zwierzę.

O swoje zwierzęta dbali jednak z wyjątkową troską. Jak pisał etnograf Anton Peter, konie były najlepszymi przyjaciółmi furmana – mężczyźni spali obok nich, a w razie potrzeby karmili je z własnych zapasów. Woźnice ozdabiali swoje konie różnymi dodatkami, na przykład mosiężnymi pierścieniami czy purpurowoczerwonym suknem na uzdach. Samym furmanom rzadko brakowało chusty na szyi, filcowego kapelusza i krótkiego niebieskiego płaszcza, a w ręku niemal nieustannie trzymali długi bicz.

Gdy od połowy XIX wieku zaczęły powstawać drogi leśne i szlaki zwozowe, konie stopniowo przeniosły się właśnie do leśnych ostępów. Na początku XX wieku w regionie Jesioników i ich podnóża rozpoczęto krzyżowanie ogierów rasy norickiej z krajów austriackich z miejscowymi klaczami. W ten sposób powstał wyjątkowy śląski norik – potężny koń o szerokiej piersi i bardzo silnych nogach. Oprócz idealnej budowy ciała wyróżnia się także dużą pracowitością, odpornością na stres i łatwością prowadzenia, jest pojętny i chętnie współpracuje z człowiekiem. Rasa ta doskonale przystosowuje się do trudnych warunków i dobrze radzi sobie w nierównym terenie. Jesioniki dały więc światu naprawdę znakomitego konia, który dziś wykorzystywany jest przez drwali w całym kraju i za granicą.